على رفيعى
226
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
و با آنان محشور مىشوند . به همين زوديها گروهى كه نسبت به ما اظهار محبّت مىنمايند ، به ايشان تمايل و شباهت پيدا مىكنند و خود را با القاب آنها ملقب مىسازند و سخنان آنها را تأويل مىنمايند . كسانى كه متمايل به آنان شوند از ما نيستند و ما از ايشان بيزاريم ، و آنان كه سخنان ايشان را ردّ و انكار كنند مانند كسانى هستند كه در ركاب پيامبر ( ص ) با كفار نبرد مىكردند . « 1 » امام صادق ( ع ) در برخورد حضورى با سران صوفيّه ايشان را به اشتباه و انحراف خود متوجه كرده ، نصيحت و ارشادشان مىفرمود . نمونهء بارز آن گفتگويى است كه ميان آن حضرت و سفيان ثورى در همين رابطه رخ داده و موجب شكست و سرافكندگى وى شده است . « 2 » ب - مكاتب مادّى از جمله محورهاى اساسى فعاليتهاى فرهنگى امام صادق ( ع ) مبارزه با افكار الحادى و انديشههاى ماديگرى بود كه در دوران امامت آن حضرت بسرعت در حال گسترش بود . فعّاليتهاى امام ( ع ) در اين زمينه شكلهاى مختلف داشت ؛ از قبيل : بيانات و رهنمودهاى كلّى در زمينهء مسائل اعتقادى بويژه مسائل مربوط به توحيد ، مباحثات و مناظرات رسمى ميان آن حضرت و سران ماديگرايان مثل ابن ابى العوجاء ، ابن مقفّع ، زنديق مصرى به نام عبدالملك و . . . و نيز بين اصحاب آن حضرت با اين افراد ، و ارشادها و رهنمودهاى موردى آن حضرت در برخورد با افراد مختلف . « 3 » امام ( ع ) در تمام اين برخوردها و مناظرات ، با بيانى روشن و منطقى استوار ، مبانى اعتقادى اسلام را تبيين و تشريح و ادعاى خصم را ابطال و او را در برابر حق وادار به اقرار
--> ( 1 ) - حديقة الشيعه ، ص 526 . ( 2 ) - براى آگاهى از تفصيل اين گفتگو به كافى ، ج 5 ، ص 65 و بحار الانوار ، ج 47 ، ص 232 و ج 67 ، ص 122 رجوع كنيد . ( 3 ) - براى آگاهى بيشتر از فعّاليتهاى امام ( ع ) در اين زمينه به كتاب كافى ، ج 1 ، توحيد ، صدوق ، احتجاج ، طبرسى ، بحار الانوار ، ج 47 ص 213 - 240 و الامام الصادق ، مظفر ، ص 188 - 219 رجوع كنيد .